خیلیا ممکنه بعد از گذشتن چند سال از زندگی مشترک حس کنن که همسرشون تغییر کرده و رابطه شون دیگه مثل قبل نیست. مثلا ممکنه روزهای آشنایی رو به یاد بیارن که هر روز همسرشون براشون گل میگرفت و با زندگی الانشون که پر از چالش هست مقایسه کنن و حس کنن چقدر رابطه شون تغییر کرده! اگه شما هم با همچنین حالتهایی روبرو شدید، بدونید که برخی از این تغییرات میتونه طبیعی باشه و جزوی از مراحل طبیعی رابطه هست. در ادامه مراحل رابطه رو براتون توضیح دادیم.
مقاله مرتبط: چرا همسرم بعد از ازدواج تغییر کرده؟
مراحل و چرخه های طبیعی رابطه زناشویی:
روابط زناشویی در طولانی مدت میتونن این 5 مرحله رو تجربه کنن:
-
ماه عسل یا دوره شیدایی:
این مرحله مختص اوایل رابطه است. زمانی که تازه با یه نفر وارد رابطه میشید، معمولا احساسات مثبت خیلی زیاده و احساسات منفی کمه. ممکنه شما طرف مقابل رو یک فرد ایده آل ببینید که پر از ویژگی های خوب و خالی از هرگونه ویژگی منفیه! هورمون های ما هم وارد عمل میشن و یک سری تغییرات هورمونی مثل افزایش دوپامین، اکسی توسین و نوراپی نفرین توی بدن ما رخ میده که حس خیلی مثبتی در ما ایجاد میکنه. اینجاس که اصطلاحا میگن عشق طرفو کور کرده!
چالش های مرحله شیدایی:
یکی از مهمترین چالش های این مرحله اینه که به دلیل وجود احساسات مثبت خیلی زیاد، ممکنه افراد چشمشون رو روی ویژگی های منفی طرف مقابل ببندن و خیلی از نکات منفی اون رو نبینن.
مثال: بهروز توی این مرحله نشانه های واضحی از پرخاشگری داره، ولی مهرنوش به راحتی از این نشونه ها رد میشه و اونها رو به سخت بودن شرایط اقتصادی بهروز نسبت میده! اما بعدها این پرخاشگری به مهم ترین چالش رابطه شون تبدیل میشه.
نکته مهم1 : یکی از نکاتی که ما در مشاوره پیش از ازدواج به زوجین پیشنهاد می دیم اینه که حتما بتونن حداقل 5 تا ویژگی منفی از طرف مقابل لیست کنن. خیلی از زوجین این تکلیف رو نمی تونن انجام بدن که معناش اینه که شناختشون از هم کافی نیست و باید بیشتر هم دیگه رو بشناسن.
نکته مهم 2: نکته مهم دیگه اینه که قبل از ازدواج حتما افراد باید زمان کافی برای آشنایی هم دیگه داشته باشن. توی این دوران آشنایی سعی کنن با خانواده های هم رفت و آمد کنن تا شناخت بهتری از همسر آینده شون توی موقعیت های مختلف داشته باشن. اگه طول مدت آشنایی تون کمتر از 6 ماه هست، نشون دهنده اینه که شناختتون نسبت به همسر آینده تون واقعا کافی نیست.
توی این دوره، معمولا افراد سعی دارن بهترین جنبه از خودشون رو به دیگری نشون بدن و سعی میکنن با لطف و محبت دل طرف مقابل رو به دست بیارن. این اتفاقات و احساسات مثبت باعث میشه افراد تصمیم بگیرن وارد مرحله دوم رابطه بشن.
-
مرحله شروع پیوند:
توی این مرحله افراد کم کم احساس نزدیکی بیشتری به هم پیدا میکنن و شروع به ساختن زندگی مشترک میکنن. هنوز هم خیلی از ویژگی های مثبت همسرشون برجسته تره ولی کم کم ویژگی های منفی خودشونو نشون میدن. دو تکلیف مهم تو این مرحله، استقلال و مسئولیت پذیری هست.
چالش های مرحله شروع پیوند:
مرزگذاری با خانواده: یکی از مهمترین چالش های اصلی این مرحله مرزگذاری با خانواده ها هست. زوجین تو این مرحله باید بتونن از لحاظ فکری و روانی از خانواده هاشون مستقل بشن و دخالت خانواده ها رو کاهش بدن و بتونن خودشون به طور مستقل برای خودشون تصمیم بگیرن.
مثال: بعد از شروع زندگی مشترک، مادر مهرنوش هفته ای سه چهار شب اونها رو دعوت میکنه که برای شام بیان خونه شون و این بهروز رو خیلی اذیت میکنه.
تقسیم مسئولیت: ازدواج کردن مساوی با پذیرش مسئولیت هست و یکی از مهمترین چالش های زوجین توی این مرحله تقسیم این مسئولیته. زوجین باید بتونن توی این مرحله وظایف خونه رو به خوبی تقسیم کنن.
مثال: مهرنوش اعتقاد داره که غذا پختن کار زنها نیست و باید هر دو نفر توی پختن غذا کمک کنن. اما بهروز غذا پختن رو کار زنانه می دونه!
نکته مهم: یکی از مهم ترین چیزهایی که توی مشاوره پیش از ازدواج ما بهش می پردازیم، تقسیم مسئولیت بین زوجین هست که اگر خوب انجام نشه می تونه تا مدتها اونها رو با بحث ها و دعواهای ادامه دار و تکراری مواجه کنه.
تو این مرحله مهم ترین چالش ها تقسیم مسئولیت و مرز بندی با خانواده ها هست. زوجین تو این مرحله کم کم با چالش های رابطه مواجه میشن و ویژگی های منفی نمایان میشه. اینجاست که کم کم وارد مرحله سوم میشیم…
-
مرحله جنگ قدرت:
توی این مرحله خیلی از ویژگی هایی که باعث شده بود دونفر جذب هم بشن، حالا به صورت چالش خودش رو نشون میده. مثلا برای یه فرد محافظه کار، یه همسر ریسک پذیر در اوایل رابطه خیلی جذابه و این دو ویژگی میتونه دو نفر رو جذب هم کنه. ولی کم کم وقتی پای تصمیمات مختلف زندگی مثل تصمیمات مالی میاد وسط، این تضادها باعث چالش و ایجاد مشکل توی تصمیم گیری میشه.
یه ویژگی مهم این مرحله اینه که تو این مرحله، کم کم تضادها و مشکلات خودش رو نشون میده و جنگ قدرت شروع میشه! افراد ممکنه به رابطه شون شک کنن و به این فکر کنن که همسرشون تغییر کرده و دیگه اون فرد سابق نیست!
چالش اصلی مرحله جنگ قدرت:
مهم ترین چالش این مرحله اینه که زوجین میخوان تلاش کنن همسرشون رو شبیه خودشون بکنن و بخوان ویژگی های منفی همدیگه رو تغییر بدن!
مثال: مهرنوش میگفت اول رابطه نظم و تمیزی بیش از حد شوهرم برام خیلی جذاب بود، چون خودم خیلی آدم منظمی نبودم. ولی بعد از ازدواج این نظم زیادش برام اذیت کننده شده بود. الان دیگه فکر می کنم که شاید بشه اسمش رو گذاشت وسواس و بهروز باید به فکر درمان خودش باشه!
نکته مهم اول: بیشتر طلاق ها تو این مرحله رخ میده و زوجین ممکنه فکر کنن که «انتخابم اشتباه بوده!».
نکته مهم دوم: برای گذر از این مرحله زوجین باید بتونن به الگوهایی برای حل مسائلشون برسن. بتونن در مورد مشکلشون گفتگو کنن، اگر لازمه نحوه برخوردشون با مشکلات رو تغییر بدن و بتونن یک سری تفاوت ها رو در همدیگه بپذیرن.
-
مرحله پذیرش و تعهد:
خیلی از زوجین ممکنه توی مرحله قبل مشکل پیدا کنن و نتونن به سلامتی از این مرحله عبور کنن. ممکنه توانایی حل مشکلاتشون رو نداشته باشن و از هم جدا شن و یا حتی طلاق عاطفی بگیرن. در هر صورت اگه زوجین بتونن از مرحله قبل به سلامتی عبور کنن، وارد مرحله چهارم میشن. توی این مرحله، زوجین کم کم برای یک سری از مشکلاتشون راه حل پیدا میکنن ولی درعین حال ممکنه بپذیرن که نمی تونن طرف مقابل رو کامل تغییر بدن و یک سری از مشکلات رو به عنوان تفاوتهای فردی می پذیرن. اگرچه این مرحله هم مشکلات و چالش های خودش رو داره که در ادامه بررسی میکنیم:
چالش اصلی مرحله پذیرش و تعهد:
صلح سرد: تو این مرحله ممکنه زوج ها دیگه دعوا نکنن، چون به این نتیجه رسیدن که همسرشون دیگه تغییر نمی کنه. ولی در عین حال این پذیرش اگه با صمیمیت همراه نباشه به یک «صلح سرد» تبدیل میشه. صلح سرد اگرچه با دعوا همراه نیست ولی می تونه باعث دلسردی و دور شدن عاطفی زوجین از هم دیگه بشه.
مثال: مهرنوش میگفت که به این نتیجه رسیدم که بهروز واقعا تغییر نمی کنه! ولی خب دیگه بیخیال شدم و سعی میکنم یه سری مشکلات رو بریزم تو خودم!
نکته مهم: تو این مرحله پذیرش به معنای «دوست داشتن همسر با وجود تمامی نقص ها» هست و نه «تحمل کردن همسر با وجود احساس خشم پنهان». پس اگر خشم پنهانی دارید از همسرتون، اسمش «پذیرش» نیست و یک جور تسلیم شدن در برابر مشکلات هست که برای رابطه اصلا مناسب نیست.
-
مرحله هم آفرینی
بعد از این که خیلی از بحرانها رو پشت سر گذاشتید و خیلی از طوفانها رو به سلامتی ازش عبور کردید، وارد مرحله پنجم رابطه میشید. توی این مرحله زوجین به یک تیم تبدیل میشن. وظایف مشخصه و زوج ها برای خیلی از چالش های اصلی رابطه راه حل پیدا کردن. به عبارتی توی این مرحله زوج ها مثل یک تیم عمل میکنن و خیلی از پروژه های مشترک مثل تربیت فرزند، انجام وظایف خونه و … رو به طور موفق انجام میدن.
چالش اصلی مرحله هم آفرینی:
ممکنه تو این مرحله زوج ها انقدر درگیری وظایف زندگی مشترک مثل فرزندپروری بشن یا کسب درآمد بشن که همسرشون رو فراموش کنن!
مثال: مهرنوش میگفت بهروز برای تامین خرج و مخارج زندگی، شغل دومش رو شروع کرده. زمان های خیلی کمی میاد خونه و تو همون زمان های کم هم اصلا به من توجه نمی کنه.
نکته مهم: تو این مرحله حتما باید زمان هایی رو به صورت اختصاصی و «دونفره» برای بهبود رابطه تون داشته باشید.
در آخر هم این نکته رو بگم که رابطه همیشه چالش های مربوط به خودش رو داره و نباید هیچ گاه منتظر یه رابطه بدون نقص و عالی باشید. بحث و اختلاف نظر توی رابطه طبیعیه و به معنای اینه که رابطه هنوز زنده اس! پس انتظار نداشته باشید که رابطه تون به یه نقطه ای برسه که همه چیز بی نقص بشه و دیگه هیچ مشکلی وجود نداشته باشه.
چه زمانی باید از روانشناس کمک بگیرم؟
زمانی که:
شدت دعواها زیاد باشه و باعث آسیب روحی و جسمی بشه
مدت قهرها طولانی باشه یا اینکه زوجین ازهم دلسرد شده باشن
الگوی های تکراری و ادامه دار توی دعواها و بحث هاتون وجود داره که مدام تکرار میشه
مشکلات رابطه تون رو پیش دیگران مطرح می کنید تا اونها بینتون قضاوت کنن
حالتون توی این رابطه به هر دلیلی خوب نباشه
درصورتی که توی هر کدوم از این 5 تا مرحله دچار مشکل شدین، می تونید همین الان با پر کردن این فرم اقدام به رزرو نوبت مشاوره آنلاین و تصویری با روان شناس های کلینیک ژیوان کنید. در صورت نیاز هم می تونید رزومه روان شناس های مجموعه روان شناسی ژیوان رو از این قسمت مشاهده کنید.
