یکی از انواع روش های پرخاشگری، ابراز خشم به صورت منفعلانه است. پرخاشگری منفعلانه یا خشم منفعل الگویی از رفتاره که فرد به جای اینکه خشم و ناراحتیش رو مستقیم بیان کنه، اون رو غیر مستقیم نشون میده. این افراد از درون احساس خشم پنهان، بیعدالتی یا کینه دارن اما از مواجهه رو در رو و صحبت کردن راجع به علت ناراحتیشون طفره میرن. به جای اینکه به طرف مقابلشون شجاعانه بگن من از دستت عصبانیم یا با این تصمیم مخالفم خشمشون رو پشت نقابی از همراهی ظاهری، سکوتای طولانی، فراموشکاریای عمدی، یا شوخیهای نیشدار پنهون میکنن.
درصورتی که در زمینه پرخاشگری نیاز به مشاوره دارید، مشاوره آنلاین پرخاشگری در کلینیک ژیوان می تونه یک تجربه حرفه ای و خوب برای شما باشه.
پرخاشگری منفعلانه شدید و پایدار معمولا ناشی از اختلال شخصیت پرخاشگر منفعل است. ممکنه برای شما این سوال پیش اومده باشه که خشم منفعلانه یعنی چه؟ در ادامه به نشانه ها و علایم خشم منفعل و اختلال شخصیت پرخاشگر منفعل می پردازیم.
علائم پرخاشگری منفعلانه و خشم منفعل در روابط: نشانه های شخصیت پرخاشگر منفعل چیست؟
برای اینکه افراد بتونن از خودشون در برابر فردی که خشم منفعلانه نشون میده مراقبت کنن لازمه اول رفتارهای افراد دارای شخصیت پرخاشگر منفل رو بشناسن. در ادامه چند مدل از علایم پرخاشگری منفعل و شخصیت پرخاشگر منفعل آورده شده:
تست رایگان میزان پرخاشگری رو می تونید از این لینک انجام بدین و تفسیر اختصاصی دریافت کنید.
1. انکار حقیقت
افراد داری شخصیت پرخاشگر منفعل معمولاً خشم پنهان یا ناراحتی شون رو انکار میکنن. اونا معمولا افکار واقعیشون رو به زبون نمیارن و همین موضوع میتونه طرف مقابلشون رو گیج کنه. بعضی وقتا اونا به خاطر سرکوب احساسات یا خودآگاهی پایین، ممکنه حتی خودشون هم متوجه خشم پنهان درونیشون نباشن و مدام شکایت کنن که کسی اونا رو نمیفهمه.
2. فرافکنی و مقصر دونستن دیگران
فرد دارای شخصیت پرخاشگر منفعل خیلی کم مسئولیت کارهاشو میپذیره. اگر اتفاقی بیفته، اون رو تقصیر شخص یا چیز دیگه ای میندازه و مدام در حال کوچیکنمایی اشتباهاتش و سرزنش کردن دیگرانه و معتقده که دیگران انتظارات غیرمنطقی و سختگیرانهای ازش دارن.
3. برقراری ارتباط مبهم و غیر شفاف
یکی دیگه از رفتارهای افراد داری خشم منفعلانه، اینه که در برابر درخواستهایی که ازشون میشه و دوست ندارن، تو دلشون میگن نه ولی تو کلامشون میگن بله. اونا برای تخلیه رنجش درونیِشون، ممکنه با فرد درخواستکننده قهر کنن، پشت سرش حرف بزنن، شایعهپراکنی کنن یا اصلاً کار رو انجام ندن. معمولا خیلی اهل طعنه و کنایه هستن و اگر کسی بهشون اعتراض کنه، اون رو به شوخی کردن ربط میدن و طرف مقابل رو به بیشازحد حساس بودن متهم میکنن.
4. سرکوب خشم
این افراد خشمشون رو تو خودشون میریزن. ممکنه ظاهراً شاد و سازگار باشن اما خشم سرکوبشده شون رو به طور غیرمستقیم نشون میدن. با رفتارایی مثل قهر کردن بیدلیل، طرد کردن طرف مقابل از جمع، محکم کوبیدن در، سکوت کردن و فضا رو سنگین کردن و… عصبانیتشون رو نشون میدن.
5. گرفتن ژست قربانی
فردی که پرخاشگر منفعلانه رفتار میکنه، خیلی وقتا احساس میکنه باهاش ناعادلانه رفتار شده یا مورد سوءاستفاده قرار گرفته به همین دلیل داشتن ذهنیت قربانی تو اونا رایجه. تو ذهن اونا، این طرف مقابله که داره بهشون ظلم میکنه.
6. تعریف های دوپهلو
تعریفهایی که فرد دارای شخصیت پرخاشگر مفعل از آدم میکنه، معمولاً با یک تحقیر پنهان همراهه. مثلاً میگه: «چه لباس قشنگی، اصلاً بهت نمیاد که اینقدر خوشسلیقه باشی!» یا «آفرین که این کار رو تموم کردی، فکر نمیکردم از پسش بربیای.
7. اهمالکاری و کارشکنی عمدی
اگر از شخصیت پرخاشگر منعفل کاری رو بخواین که دوست ندارن انجام بدن، (اما تو رودربایستی قبول کردن)، پیشنهاد شما رو مستقیماً رد نمیکنن. در عوض، کار رو اون قدر به تعویق میندازن، فراموش میکنن یا ناقص انجام میدن که شما پشیمون بشید و خودتون انجام کار رو به عهده بگیرین.
با شخصیت پرخاشگر منفعل چه طوری رفتار کنیم؟
1. بپذیرید که شما مقصر نیستید.
بعضی از افراد از کودکی یاد گرفتن اگر کسی باهاشون سرد رفتار کرد یا قهر کرد حتماً اونا کار اشتباهی کردن. این فکر باعث میشه مدام خودشون روسرزنش کنن و ذهنشون درگیر باشه که چه رفتاری انجام دادن. در حالی که این تلهایه که فرد پرخاشگر منفعل برای او پهن کرده تا بدون حرف زدن، کنترل اوضاع رو به دست بگیره. اگر تو این موقعیت قرار گرفتین به خودتون یادآوری کنین که رفتار سرد و کنایهآمیز دیگران، بازتابی از ناتوانی اونا تو بیان سالم احساساتشونه، نه نشوندهنده بد بودن یا مقصر بودن شما. لازمه که تکنیک های شفقت و مهربونی با خود رو تمرین کنید.
2. حد و مرزهای قاطعانه تعیین کنید.
بعضی از افراد حد و مرز گذاشتن برای دیگران و قاطع بودن رو معادل بیاحترامی، پررویی یا گستاخی میدونن. به همین خاطر در برابر رفتارهای ناسالم دیگران سکوت میکنن تا حرمتها حفظ بشه. اما این سکوت، چرخه آسیب رو طولانیتر میکنه. وقتی متوجه خشم پنهان یا رفتارهای پرخاشگر منفعلانه طرف مقابلتون شدین که مثلا با طعنه و کنایه، سرد برخورد کردن یا با دخالت های بیجا رفتار می کنه به جای سکوت یا لبخندِ از روی اجبار با لحنی محترمانه اما قاطع واکنش نشون بدین. تعیین مرز، بیاحترامی نیست، مراقبت از روان خودتونه.
3. شفاف و مستقیم باهاشون صحبت کنید.
ویژگی اصلی افراد داری شخصیت پرخاشگر منفعل فرار از گفتگوی شفافه. اونا ترجیح میدن غیرمستقیم با طرف مقابلشون بجنگنن. ترس از به هم خوردن آرامش ظاهری باعث میشه خیلیا در برابر افراد پرخاشگر منفعل از مواجهه مستقیم اجتناب کنن اما اجتناب، مشکل رو حل نمیکنه و لازمه این خشم پنهان شفاف بشه و درموردش صحبت بشه. برای ارتباط شفاف و مستقیم می تونید از تکنیک پیامِ من استفاده کنین. بدون عذرخواهی و بدون اینکه حالت تهاجمی به خودتون بگیرید میتونید به فرد پرخاشگر منفعل بگین وقتی تو جمع اینجوری با کنایه باهام صحبت میکنی، من احساس ناراحتی میکنم و ازت میخوام که این رفتار رو کنار بذاری.
4. واکنش های هیجانی تون رو کنترل کنید
فرد پرخاشگر منفعل معمولاً انقدر با کنایه، قهر و یا رفتارهای غیر مستقیم خشم برانگیز پیش میره تا طرف مقابلش رو عصبانی کنه. وقتی فرد مقابل عصبانی شد و مستقیم خشمش رو بهش نشون داد، فرد پرخاشگر منفعل به راحتی نقش مظلوم رو بازی میکنه و میگه دیدی تو همیشه داد میزنی و عصبی ای! و جوری رفتار میکنه که فردی که داد زده مقصر شناخته بشه. یکی از کارایی که در این مواقع میتونید انجام بدین اینه که در برابر کنایهها و قهرها، کمترین واکنش احساسی رو نشون بدین. لحن صداتون رو خنثی نگه دارین و چند تا نفس عمیق بکشین. هرچی واکنش شما کمتر باشه قدرت فرد پرخاشگر منفعل برای کنترل شما کمتر میشه.
5. یاد بگیرید که نمیتونید دیگری رو تغییر بدین
بعضی از افراد فکر میکنن با محبتِ بیشتر یا کوتاه آمدن در برابر فردی که پرخاشگری منفعلانه داره میتونن اون رو تغییر بدن تا بالاخره حرفش رو راحت بزنه. در حالی که واقعیت اینه که ما نمیتونیم کسی رو که خودش نمیخواد تغییر کنه رو نجات بدیم. تمرکز روی تغییر دادن دیگران، فقط انرژی روانی افراد رو خالی میکنه. به جای تمرکز روی تغییر دیگری به خودتون بگین چجوری میتونم تو این رابطه از روان خودم محافظت کنم؟ انرژیتون رو روی رفتارهایی بذارید که در کنترل شماست مثل تعیین کردن حد و مرزهای مشخص در برابر رفتارهای پرخاشگرانه منفعل.
6. همدلی داشته باشید
افراد پرخاشگر منفعل تو کودکی یاد نگرفتن که خشمشون رو به درستی ابراز کنن یا احساس میکنن کسی حرفشون رو نمیفهمه. استفاده از رفتارهای پرخاشگر منفعلانه معمولاً نقابی برای پوشوندن یک احساس عمیقترِ ناامنی یا ترس از طرد شدنه. برای پایان دادن به چرخه رفتار پرخاشگر منفعلانه اونا میتونید باهاشون همدلی کنید ولی به رفتار ناسالمشون باج ندین. مثلاً می تونید بگید می دونم که از تصمیم دیروز ناراحتی و درکت میکنم، اما قهر کردن راه حل خوبی برای حل این موضوع نیست، هر وقت آماده بودی میتونیم با هم درموردش حرف بزنیم. توی این نوع گفتگو هم احساس ناخوشایند اونا درک شده و هم مرزهای خودتون رو در برابر این رفتار مشخص کردین.
جمع بندی
در نهایت چرخه قهر و آشتیها و طعنهزدنها میتونه به مرور زمان هر رابطه ای رو فرسوده کنه. اگر درگیر این مدل روابط هستین کمک گرفتن از یک رواندرمانگر متخصص و شرکت در جلسات مشاوره آنلاین زوجدرمانی یا مشاوره آنلاین مشکلات روانشناختی فردی در کلینیک ژیوان، میتونه برای مدیریت این شرایط بهتون کمک کنه. در صورت نیاز به نوبت مشاوره می تونید از طریق کادر زیر برای دریافت نوبت مشاوره با متخصصین ژیوان اقدام کنید.
