تجربه سوگ در غربت
فردی که هزاران کیلومتر دور از وطنه وقتی عزیزی رو در ایران از دست میده دچار تجربه سوگ از راه دور یا سوگ در غربت میشه. سوگ توغربت لایههایی داره که با فرآیند سوگ معمولی متفاوته. تو این مقاله تصمیم داریم درمورد اینکه چرا این سوگ متفاوته و راهکارای کنار اومدن باهاش رو صحبت کنیم.
مقاله مرتبط: 5 مرحله سوگ و داغداری در فرهنگ ایرانی
چرا این درد متفاوته؟
در ادامه با هم بررسی میکنیم که چرا این درد متفاوت از سایر انواع سوگ هست:
شوک و ناباوری طولانیمدت
وقتی سوگی اتفاق می افته و فرد تو ایران هست ، فضای خونه، لباس سیاه اطرافیان و جای خالی فرد، واقعیت مرگ رو بهش یادآوری میکنه. اما تو غربت، محیط فرد تغییر نکرده. زندگی روزمره اش در جریانه و به لحاظ شرایط فیزیکی تغییری تو محیطش پیش نیومده. مغز ممکنه به دلیل ندیدنِ فیزیکیِ فقدان، تو مرحله انکار گیر کنه. یعنی هنوز رفتن فرد رو باور نکنه.
سندرم خداحافظی ناتمام
خداحافظی فقط گفتن کلمه خداحافظ نیست یک فرآیند حسی و شناختیه که به مغز کمک میکنه تا پایان رو پردازش کنه. وقتی فرد تو غربت هست، این چرخه ناقص میمونه. حضور فیزیکی نداشتن کنار فرد از دست رفته تو لحظات آخر زندگیش یا شرکت نکردن تو مراسم خاکسپاری او زخم عمیقی برای بازمانده تو غربت ایجاد میکنه. این حالت سوگواری رو برای فرد سخت میکنه و اگر طولانی مدت ادامه داشته باشه و فرد نتونه پروسه سوگ رو تکمیل کنه به سوگ پیچیده تبدیل می شه که آسیب زننده است.
احساس گناه و عذاب وجدان به دلیل دور بودن از فرد متوفی
فرهنگ ایرانی یه فرهنگ جمعگراست و بودن کنار خانواده معمولا یک ارزش اخلاقی حساب میشه. فرد مهاجر وقتی خبر فوت یکی از نزدیکان رو میشنوه، بلافاصله خودش رو سرزنش میکنه با جملاتی از این قبیل: که چرا رفتم؟، چرا ازش دور شدم ارزششو داشت؟، من خودخواهم که برای پیشرفت خودم، اونا رو تنها گذاشتم، اگه ایران بودم، شاید بهتر ازش مراقبت میکردم.
فرد با این حرفا دچار نوعی خود تخریبی میشه و احساس شرم و عذاب وجدان رو تجربه می کنه. بعضی افراد مهاجر تجربه این احساس عذاب وجدان رو ادامه دار میدونن و ناخودآگاه شادی رو برای خودشون پذیرفته شده نمی بینن. اگه حتی بعد از گذشت مدت زمان زیادی از فوت عزیزشون، بخندن یا تفریح برن، احساس عذاب وجدان در مقابل عزیز از دست رفته دارن.
چالش تفاوت فرهنگی در سوگواری
یکی از مواردی که درد فرآیند سوگواری رو برای مهاجرین زیاد می کنه به تفاوت مدل سوگواری و سیستم حمایتی غربی با مدل سوگواری شرقی بر می گرده. تو فرهنگ غربی انتظار میره فرد چند روز مرخصی بگیره و بعد به ادامه کار و زندگی برگرده. تو فرهنگ ایرانی مراسم سوم، هفتم، چهلم و سالگرد گرفته میشه و فرآیند سوگ، جمعی، پرشور و طولانی مدته. طی این مدت سوگوار بودن یک نقش اجتماعی پذیرفتهشده است و اطرافیان از فرد سوگوار مراقبت و حمایت می کنن. تو فرهنگ غربی یک مهاجر ایرانی، نمیتونه به راحتی تو آپارتمانش فریاد بزنه و شیون کنه. همسایهها ممکنه نگران بشن. نمیتونه حلوا بپزه و پخش کنه چون همسایه غربی معنای اون را نمیفهمه. این خفگی هیجانی باعث میشه سوگ تو بدن فرد حبس بشه و هیجانات طی روال مرسوم سوگواری برون ریزی نشه و ممکنه به دردهای روانتنی تبدیل بشه.
پیشنهادهایی برای عبور از سوگ در مهاجرت
راهکارهایی در ادامه برای گذراندن این غم و سوگواری کردن پیشنهاد شده:
مقاله مرتبط: راهنمای جامع درمان سوگ؛ چگونه بعد از مرگ عزیزان آرام شویم؟
برگزاری مراسم کوچک در خونه خودتون
اگر امکان شرکت تو مراسم عزیز از دست رفته تو کشور خودتون رو ندارید می تونید تو خونه خودتون در کشوری که هستین مراسم کوچکی در نظر بگیرید. مثلا یک گوشه از خونه رو با عکس متوفی، شمع و شاید کمی گلاب و حلوا تزئین کنید یا مثلا غذای محبوبی که فرد متوفی دوست داشت رو به یاد اون بپزید. این کارها به ذهنتون اجازه میده سوگ و رفتن اون فرد رو باور کنه.
حضور آنلاین در مراسم خاکسپاری
دیدن مراسم خاکسپاری، هرچند از دریچه موبایل با وجود دردناک بودنش، به شکستن دیوار انکار فرد کمک میکنه و به طی شدن سالم چرخه سوگواری کمک میکنه.
صحبت با دوستان و یا پیدا کردن گروه های حمایتی
با دوستان ایرانی تو شهر محل سکونت خودتون صحبت کنید. هیچکس جز یک مهاجر دیگه نمیفهمه که نرسیدن به مراسم ختم عزیز از دست رفته و دور بودن از اطرافیان تو اون شرایط چقدر سخت و دردناکه. علاوه بر این پیدا کردن گروههای حمایتی که افراد تجربه سوگ داشتن هم به عبور از این غم بسیار کمک میکنه.
نوشتن نامهای به فرد متوفی
از تکنیک نوشتن درمانی استفاده کنید. تمام حرفهای نگفته، حسرت ها و دلتنگیهاتون رو روی کاغذ بیارین. اجازه بدین هیجاناتتون به واسطه کلمات برون ریزی بشه.
مشفق و مهربون بودن با خود در برابر احساس گناه و عذاب وجدان
استفاده از جملات همدلانه با خودتون در برابر افکاری که شما رو به سمت سرزنش خودتون برای نبودن کنار عزیز از دست رفته تون می بره کمک کننده است.
استفاده از خدمات روان درمانی
خیلی وقتها با وجود اینکه همه راهکارها رو برای حل این مشکل تست میکنید، ولی باز هم این مشکل حل نمیشه و این سوگ زندگی شما رو مختل میکنه. اینجاست که شما نیاز دارید که از خدمات روان درمانی بهره ببرید. توی کلینیک ژیوان روانشناس های حرفه ای و متخصصی وجود دارن که تمرکزشون روی مهاجرین هست. افرادی که توی حوزه خودشون بهترین هستن و می تونید رزومه این افراد رو در این قسمت مشاهده کنید. همچنین برای رزرو یک جلسه پیش مشاوره رایگان می تونید از این قسمت اقدام کنید.
